Göçmenlerin Türkiye’deki belirsiz hayatları

Göçmenlerin Türkiye’deki belirsiz hayatları – Çiğdem Buğdaycı

Nijeryalı göçmen Festus Okey, uyuşturucu madde taşıdığı iddiasıyla gözaltına alındıktan sonra, 20 Ağustos 2007’de İstanbul Beyoğlu polis karakolunda silahla vurularak öldürüldü. Polis merkezi, Okey’in, polis memuru Cengiz Yıldız’ın silahını alma girişimini, takip eden boğuşmada silahın ateşlenmesiyle vurulduğunu iddia etti. Bununla birlikte, mahkeme mağdurun kimlik tespitinin Nijerya tarafından onaylanması beklenirken, Yıldız’ın duruşmasına ara verildi.

Davanın başından beri, bireyler ve içlerinde Helsinki Yurttaşlar derneği, Yeryüzüne Özgürlük Derneği, İnsan Hakları Vakfı’nın bulunduğu- insan hakları örgütleri, cesedin Nijerya’ya nakledilmesinin Okey’in kimliğinin resmi olarak onaylanması anlamına geldiğini açıklayarak, duruma müdahale etmek için dilekçeler imzaladılar. Okey için gönüllü avukatlardan biri olan ve Göçmen Dayanışma Ağı’nın üyesi olan Burcu Özaydın, SETimes’e, suçlanan polis memurunun hiçbir zaman tutuklanmadığını ve çalışmaya devam ettiğini anlattı. “Bu durum,  hassasiyetimizi son derece rahatsız etmektedir.” diye ekledi.

Dava, Türkiye’nin mülteci politikası ve göçmenlere muamelesini yeniden gündeme getirmiştir.

Göçmen Dayanışma Ağı üyesi Ufuk Ahıska, SETimes’a , “Festus Okey’in öldürülmesi polis şiddetinin sonucu gerçekleşen bir başka cinayet olmasının ötesinde, göçmenlerin problemlerine görünürlük kazandırmış ve ölümlerinden sonra, gündeme gelen kimlik sorunlarının bir simgesi olmuştur ‘’ dedi.

Türkiye, Mültecilerin Statüsüne İlişkin Sözleşme’de imza sahibidir, fakat sözleşmeyi mülteci statüsünün yalnızca Avrupa’dan gelenlere verildiği önemli bir çekince ile imzalamıştır.

Göçmenler ve sığınma arayanlar, yabancılar dairesine/şube müdürlüğüne ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne (BMMYK) geçici sığınmacı statüsü almak için başvurmalıdırlar, ardından bir çoğu Anadolu’daki uydu kentlere gönderilirler. Sığınmacıların, menşe ülkelerinden yada Türkiye’den başka üçüncü bir ülkede mülteci olabilmek için başvuru haklarını bulunur ve BMMYK tarafından verilen kimlik kartının yanı sıra sıradan bir aylık izin alırlar.

BMMYK’ye göre, çoğunlukla Afganistan, Irak, İran ve Somali’den olan, 6.232  sığınmacı ve 12.327 mülteci vardır. Bununla birlikte, göçmenlerin resmi olmaya sayılarının 500.000 ila 1.5 milyon olduğu ve Türkiye belirsiz vize politikasından, coğrafyasından, geçirgen sınırlarından ve Avrupa’ya yakınlığından dolayı, bir çok yasadışı göçmenin varış noktasıdır..
Hem yasal hem de yasadışı göçmenler, Türkiye’de, ayrımcılık ve zorlu yaşam koşullarıyla yüzleşiyorlar-iş, sağlık hizmetleri, eğitime ve uygun konutlara sınırlı erişimle karşı karşıya, toplumun arka planında belirsizlik içinde bekliyorlar.
Uluslararası Af Örgütünden Murat Çekiç, SETimes’e, AB’nin kendi mülteci politikasına, insan hakları meselesi olarak değil de, kendi sınırlarının korunması politikası çerçevesinde değer biçtiğini ekleyerek, “Türkiye’nin ciddi biçimde bir mülteci koruma programına ihtiyaç duyduğunu” söyledi.

Aslında, AB’den Türkiye’ye gerçekleşen insan ticareti ve uyuşturucu kaçakçılığını içeren insan ticareti ve uyuşturucu satışı başlıca endişedir. Britanya’nın İçişleri Komitesi yakın zamanda, Türkiye’nin AB’ye katılabilmesi için, sınır denetimini geliştirmesi gerektiğini açıkladı.

Bununla birlikte, göçmenlerin Türkiye’de karşılaştığı kötü koşullar ve belirsizlik, sadece, AB’ye yasa dışı olarak girme eğilimi gösteren yasa dışı göçmenler için daha fazla teşvik edicilik yaratır.

Bu bağlamda, hükümet, yasal mültecilerin durumuna, işe erişim, sağlık hizmetine, eğitime ve barınmaya ulaşım yoluyla, çare bulmayı amaçlayan bir yasa tasarısı yazdı.

Çekiç’e göre, insan hakları ve mülteci hakları örgütlerinin katılımıyla hazırlanan bu tasarı, mevcut yasaların geliştirilmesinde çok önemlidir.

Bu yazı 12.08.2011 tarihinde Setimes web sayfasında İngilizce olarak yayınlanmıştır.

Yazının orijinal haline aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2011/08/12/feature-04

 

 

Yorum Yap!